Veelgestelde vragen

 

Waarom is onderzoek naar evolutie in de stad belangrijk?

De wereld wordt steeds stedelijker. Hoewel we bij het inrichten van onze steden vooral rekening houden met onze eigen behoeften, zijn er ook veel dieren en planten die in de stad proberen te overleven. Sterker nog, voor sommige soorten biedt de stad juist ook nieuwe kansen. Soorten die in de stad overleven krijgen wel te maken met veel verschillende uitdagingen. De stad is bijvoorbeeld een relatief warme, lawaaierige en versteende plek. Eerder onderzoek laat zien dat sommige dieren en planten op verrassende manieren omgaan met de uitdagingen van de stad, en dat evolutie in deze nog steeds redelijk nieuwe omgeving heel snel kan gaan.

Door goed in beeld te brengen hoe planten en dieren zich aanpassen aan de uitdagingen in de stad, kunnen we een beter idee krijgen van hoe snel en efficiënt evolutie kan werken. Daarnaast geeft het inzichten in hoe we de stad beter kunnen inrichten om het leven van planten en dieren in de stad wat makkelijker te maken.

 

Citizen science: wat en waarom ?

Bij citizen science, of burgerwetenschap, werken vrijwilligers en wetenschappers samen om onderzoeksvragen te beantwoorden. Citizen science vergroot de betrokkenheid van het publiek bij wetenschappelijke projecten. Dankzij de experimenten op deze website kunnen mensen actief zelf bijdragen aan onderzoek, in contact komen met wetenschappers en meer inzicht krijgen in de natuur en het wetenschappelijke proces. Ook niet onbelangrijk: door zo veel mogelijk mensen bij een citizen science project te betrekken is het mogelijk om grote aantallen gegevens te verzamelen.

 

Is citizen science betrouwbaar?

De ervaring leert ons dat citizen science bruikbare resultaten kan opleveren die kunnen resulteren in wetenschappelijke publicaties. Het is hierbij van belang dat de proefjes goed uitvoerbaar zijn en dat de instructies duidelijk zijn.

Of experimenten nou worden uitgevoerd door professionele wetenschappers of door vrijwilligers, het is altijd belangrijk dat degene die het proefje uitvoert zo objectief mogelijk is. Noteer tijdens het uitvoeren van de experimenten dus altijd de resultaten zoals je ze waarneemt, ook wanneer de resultaten niet overeenkomen met je verwachtingen.

 

Ik weet eigenlijk niet zo veel van de natuur af. Kan ik toch meedoen?

Natuurlijk! Je hebt geen uitgebreide kennis van de biologie of de wetenschap nodig om aan deze proefjes mee te doen. De instructies geven steeds aan hoe je de dieren- of plantensoort waar het proefje zich op richt kunt herkennen. Het zijn over het algemeen ook veel voorkomende soorten die goed te herkennen zijn.

 

Wat gebeurt er met de gegevens?

Alle gegevens worden geanalyseerd door onderzoekers van Naturalis. Op deze manier leren we meer over hoe planten en dieren in Nederland zich aanpassen aan het uitdagende leven in de stad.

 

Soorten passen zich blijkbaar goed aan de stad aan. Hoeven we de natuur daarom niet meer te beschermen?

De dieren en planten die een rol spelen in de experimenten op deze website hebben zich inderdaad prima aan weten te passen aan het leven in de stad. Maar voor elke succesvolle stadssoort zijn er tientallen andere soorten die zich niet aan het leven in de stad konden aanpassen. Voor al deze soorten is het daarom van groot belang dat natuurgebieden beschermd worden.

 

Waarom willen jullie dat er ook gegevens van dieren en planten van buiten de stad verzameld worden?

Om aanpassingen aan het leven in de stad in kaart te kunnen brengen, moet je dieren en planten van in de stad kunnen vergelijken met hun soortgenoten die buiten de stad leven. Voor elk proefje geldt daarom dat gegevens die buiten de stad verzameld zijn net zo belangrijk zijn als gegevens die binnen de stad verzameld zijn.

 

Wat zijn de uitgangspunten voor de experimenten?

De proefjes zijn allemaal gebaseerd op bestaand wetenschappelijk onderzoek of op eerdere (pilot) experimenten. We hebben de proefjes zo ontworpen dat ze toegankelijk en door vrijwel iedereen uit te voeren zijn. Ook proberen we ervoor te zorgen dat er geen grote investeringen nodig zijn qua tijd en qua geld. Daarnaast moeten alle resultaten makkelijk te scoren zijn.

 

Hoe kan ik contact opnemen met de onderzoekers?

Heb je opmerkingen of vragen over de proefjes, stuur dan een mail naar niels.kerstes@naturalis.nl.

 

Hoe kan ik meer te weten komen over evolutie in de stad?

Via filmpjes, artikelen en boeken. Hieronder vind je wat voorbeelden.

Filmpjes:

Menno Schilthuizen vertelt over tuinslakken in de stad:

Animatie over evolutie in de stad (in het Engels):

Over hoe junco’s, kleine zangvogels, zich aanpassen aan het leven op de campus van een universiteit (in het Engels)

Artikelen

Artikel in de Trouw over de resultaten van SnailSnap, een citizen science project over de evolutie van tuinslakken van Naturalis

https://www.trouw.nl/groen/de-stadsslak-woont-met-deze-hitte-het-liefst-in-een-geel-huis~a2807c1f/

Artikelen in de Trouw en NRC naar aanleiding van het boek Darwin in de stad van Menno Schilthuizen

https://www.trouw.nl/groen/de-stad-is-een-bruisend-laboratorium-voor-plant-en-dier~afc70cc0/

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/05/25/de-stad-is-een-speeltuin-voor-de-evolutie-van-soorten-a1604277

Boeken

De volgende boeken zijn aanraders:

  • Darwin in de stad – Menno Schilthuizen
  • Wildpark Rotterdam – Jelle Reumer
  • Stadsnatuur maken – Jacques Vink, Piet Vollaard, Niels de Zwarte
  • De groene stad – Redmond O’Hanlon
  • De meerkoet – Remco Daalder
  • De gierzwaluw – Remco Daalder